Voorzitter,
U vraagt ons de programmabegroting vast te stellen zoals deze voorligt.
Hoeveel commentaar, voorzitter, kunnen we hebben op een begroting die vrijwel geheel overeenkomt met de wensen van de raad?
Een begroting bovendien, die is gebaseerd op de door deze raad vastgestelde Kaderbegroting, eerder dit jaar.
Het is goed vast te stellen dat de effecten van de gevoerde takendiscussie en de doorvertaling van de Nota Reserves en Voorzieningen, vruchten afwerpen.
Mede hierdoor ontstaat er een positief meerjarenperspectief.
Financieel staat de gemeente Borne er beter voor dan een paarjaar geleden.
Dat vloeit voort uit een terughoudend beleid. Daar mogen wij trots op zijn.
In een tijd waarin alles onder druk staat en het rijk steeds meer taken naar de lokale overheden schuift zonder deze taken te doen vergezellen van voldoende financiële middelen, dan wel duidelijkheid hierover te verschaffen, kunnen we niet anders dan een compliment maken aan het college en de ambtelijke organisatie voor het opstellen van deze meerjarenbegroting.
Voorzitter, als we naar de toekomst kijken dan zien we dat onzekerheid troef is.
Signalen vanuit Den Haag geven geen cijfermatige duidelijkheid. Het tromgeroffel voorspelt echter weinig goeds en terecht mag gevreesd worden voor Haagse maatregelen die onze gemeentekas verder zullen uithollen.
Met name de Wet Werken naar Vermogen en de Wet Sociale Werkvoorziening baren ons grote zorgen.
Voor nieuw beleid is vooralsnog, terecht, geen ruimte. Immers, wat je niet hebt kun je ook niet uitgeven en “Geld lenen kost geld”, ook voor gemeenten.
Dat het armoedebeleid daar een uitzondering op maakt hoeven we, denk ik, aan niemand uit te leggen. Solidariteit met kwetsbaren, vertaald in “Noaberschop”, vinden wij immers een vanzelfsprekendheid.
GB ’90 stelt vast dat het college voortvarend is gestart met een aantal activiteiten en besluiten, welke hebben geleid tot belangrijke verschuivingen en mutaties.
Op een aantal aspecten hiervan ga ik nu in.
Reserves ICT en Onderwijshuisvesting.
Het is goed dat de reserves ICT en Onderwijshuisvesting overgeheveld worden naar de Reserve Beleidsontwikkeling.
Het maakt dat ook deze onderdelen van beleid in de toekomst deel gaan uitmaken van de integrale afweging van Nieuw Beleid.
Dat is helder en transparant en geeft ook de raad meer sturingsmogelijkheden.
Dit geldt evenzeer voor de herijking van de toerekening van de apparaatkosten, welke er toe moeten leiden dat kosten van verrichte werkzaamheden aan de juiste producten worden toebedeeld. Het besluit tot de omvorming van 10 naar 5 programma’s is al van enige tijd geleden. GB90 vindt het spijtig dat de urentoerekening naar de nieuwe situatie niet eerder heeft plaatsgevonden. Dan had nu al zicht bestaan op de productkosten van de nieuwe programma-indeling.
Reserve grondexploitatie
Volgens de IFLO norm dient de minimumomvang van de reserve grondexploitatie 10% van de totale boekwaarde grondexploitaties te zijn. Uitgaande van de huidige boekwaarde zou dit € 5,4 miljoen moeten bedragen. Momenteel wordt de reserve geraamd op € 3,95 miljoen.
GB ’90 wil hier toch een kanttekeningen plaatsen. Als gekeken wordt naar de top 10 risico’s projectorganisatie, blijkt dat het merendeel van de risico’s betrekking hebben op de grondexploitaties.
Dit houdt in dat op basis van de gecalculeerde risico’s het benodigde weerstandsvermogen ruim onvoldoende is.
Natuurlijk, niet alle risico’s komen tegelijk, toch is het van belang de reserve grondexploitaties scherp in het oog te houden.
Grondbeleid
Wij zijn ingenomen met de jaarlijkse aanpassing van de Grex waardoor een beter beeld wordt verkregen van de stand van zaken.
Ook de wijziging van een actief naar een facilitair grondbeleid juicht GB’90 toe. De risico’s worden daardoor immers gespreid.
Groene Poort
Reeds bij de behandeling van de begroting 2010 hebben wij onze zorgen uitgesproken over de uitvoering op termijn, omdat de externe financiering afloopt in 2013.
U heeft destijds aangegeven dat er op enig moment keuzes moeten worden gemaakt.
In de kadernota 2012-2015 hebt u aangegeven dat de werkzaamheden in het kader van de Groene Poort worden geïntegreerd in de structurele taken.
Wij gaan er van uit dat bij de komende kaderbegroting 2013-2016 meer duidelijk kan worden gegeven welke gevolgen dit voornemen heeft in financiële zin.
Nieuw beleid.
Evenals voor het college is het ook voor de fractie van GB ’90 lastig, richtinggevende uitspraken te doen waar het gaat om nieuw beleid.
Behoedzaamheid is immers het credo.
In onze beleving hebben wij bij de Kaderbegroting in juli, weliswaar het in beperkte mate, onder andere door middel van moties, aangegeven welke koers wij voorstaan.
Daaruit mag blijken dat ook de fractie van GB ’90 van mening is, dat er zorgvuldig met de beschikbare middelen moet worden omgegaan.
In dit verband wil ik wijzen op een voorstel van de Auditcommissie om de begrotingsposten een nadere onderbouwing te geven met concrete meetpunten.
Een voorbeeld hiervan is het onderhoud van straten en wegen.
Door in het betreffende begrotingsjaar aan te geven welke straten of wegen zullen worden aangepakt, ontstaat dan een toetsingskader.
Deze werkwijze is bij meerder begrotingsposten mogelijk.
GB ’90 wil graag dat dit voorstel van de Auditcommissie door het college wordt overgenomen.
Daarnaast vinden wij dat in moeilijke tijden de stand van de reserves, meer dan ooit, aandacht verdiend.
Ondanks dat wij wel degelijk beseffen dat reserves een middel zijn en zeker geen doel,
zijn we toch van mening dat onder bepaalde omstandigheden, de reserves cruciaal kunnen zijn.
Dat geldt met name voor de reserve beleidsontwikkeling. Er staat ons immers nog van alles te wachten.
Want we hebben het hier wel over een sluitende meerjarenbegroting, dat laat onverlet dat we als gemeente wel degelijk een aantal ambities hebben waar in de nabije toekomst nog heel wat geld voor nodig is. Dan hebben we het, zonder uitputtend te zijn, over de randwegen, de scholenontwikkeling de spoorse doorsnijding etc.
In dit kader is het goed vast te stellen dat de algemene reserve het afgesproken niveau heeft bereikt, waardoor ruimte ontstaat voor nieuw beleid.
Burgerparticipatie.
Het project “burgerparticipatie” begint steeds meer gestalte te krijgen. Reeds afgesloten en nog af te sluiten convenanten met dorpsraden en buurt-en wijkverenigingen moeten daar vorm aan geven.
Burgerparticipatie is echter meer, het is ook in een vroeg stadium, burgers betrekken bij de ontwikkeling van plannen en visies.
De visie “Mijn Borne 2030”is daar een prachtig voorbeeld van.
Wat zou het mooi zijn geweest als de visie “Oud Borne” op dezelfde manier tot stand was gekomen. Wellicht was deze dan al vastgesteld.
Een goede leer, zou je zeggen, voor de volgende keer.
Bedrijfsvoering
De ontwikkeling van de formatie laat de komende jaren een dalende tendens zien. Daarbij wordt aangegeven dat er meer eigen mensen worden ingezet op projecten. Een ontwikkeling die wij als GB ’90 van harte toejuichen. Als dit echter zou leiden tot meer inhuur in de lijnorganisatie, zijn we wat minder enthousiast. Hoe moeilijk het ook is, wil je bezuinigen, dan zul je meer werk met minder mensen moeten doen. Alleen dan heeft het effect.
Inzet, betrokkenheid, gedrevenheid en mentaliteit, zijn daarbij sleutelwoorden.
De Veste.
In de voorliggende programmabegroting wordt er van uit gegaan dat de Veste in 2014 gereed zal zijn. Dit betekent dat er begin 2013 met de bouw zal moeten worden begonnen.
Gezien de huidige ontwikkelingen is het maar zeer de vraag of dit gerealiseerd kan worden.
Natuurlijk begrijpt GB ’90 dat het ontwikkelen van de Veste een moeizaam proces is.
Juist daarom hadden we van het college wat meer willen weten over het perspectief in relatie tot de huidige ontwikkelingen. We gaan er van uit dat het nog te herijken, Integraal HuisvestingsPlan, deel uitmaakt van de planvorming.
Inrichting schoolomgevingen en schoolroutes.
In deze programmabegroting is voor de inrichting van schoolomgevingen en schoolroutes geen structureel budget beschikbaar gesteld. Na wat er in de kaderbegroting hierover is vastgesteld, is dat een logische conclusie. Wij gaan er van uit dat na de vaststelling van het nieuwe Integrale HuisvestingsPlan, bij de behandeling van de kaderbegroting 2013-2016, nader op dit punt wordt ingegaan.
Kunstgrasveld Zenderen.
In deze programmabegroting is een bedrag van € 100.000- opgenomen voor de aanleg van een kunstgrasveld in Zenderen.
Bij motie heeft deze raad gevraagd te bezien of er meer middelen, tot maximaal 2 ton, ten behoeve van dit doel ingezet kunnen worden.
Na het overleg met Zenderen Vooruit komt u tot de conclusie dat de € 2.7 ton die volgens het plan van aanpak als gemeentelijke bijdrage nodig is, in uw ogen niet reëel is.
Betekent dit dat er volgens het college, in financiële zin, geen mogelijkheden zijn voor de aanleg van een kunstgrasveld in Zenderen?
Samenwerking
Voorzitter, bij de behandeling van de Kaderbegroting in juli dit jaar begon mijn openingszin met: Meer regie, minder uitvoering en meer samenwerking.
Deze insteek staat wat GB ’90 betreft nog recht overeind.
De zoektocht naar mogelijkheden tot samenwerking dient onverminderd door te gaan.
In dit verband is GB ’90 benieuwd naar de voortgang in het proces van samenwerking van bijvoorbeeld de sociale diensten en de groenvoorzieningen.
Uw opmerking dat er niet ten koste van alles moet worden samengewerkt als kleine organisaties eigenlijk efficiënter zouden zijn, is ons echter uit het hart gegrepen.
Samenwerking kan immers nooit een doel op zich zijn. Het moet duidelijk meerwaarde hebben, hetzij financieel dan wel kwalitatief, of liever nog beide.
Wij kunnen ons zeer wel voorstellen dat onder bepaalde omstandigheden, kleinere organisaties wel degelijk efficiënter kunnen functioneren dan grotere.
Met u vinden we het belangrijk dat daar oog voor is.
Regio
Nu we het toch over samenwerking hebben…
Er doen zich nieuwe ontwikkelingen voor bij de financiering van de Regio Twente. Het kabinet is voornemens de WGR+ status niet langer te continueren. Het voortbestaan van de Regio Twente kan hierdoor onder druk komen te staan.
GB ’90 maakt zich zorgen over deze ontwikkelingen, ook omdat niet duidelijk is wat hiervan de financiële gevolgen voor de gemeente Borne zijn.
Lastendruk
Bij de kaderbegroting werd het college opgeroepen terughoudend om te gaan met de lastendruk, zoals ook in het coalitieakkoord is afgesproken. De tarieven worden uitsluitend trendmatig verhoogd, zo schrijft u in de aanbiedingsbrief.
Een groei naar de beoogde 28.000 inwoners zal dit beleidsdoel makkelijker haalbaar maken.
Het is dus belangrijk dat alles uit de kast wordt gehaald om een snelle ontwikkeling van de Bornsche Maten mogelijk te maken.
Transitiekosten veranderingsproces
Onder deze titel geeft u aan dat we rekening moeten houden met incidentele transitiekosten omdat, zo schrijft u, de winkel open blijft tijdens de verbouwing. Daardoor moet er een extra inspanning worden geleverd om de omslag in de organisatie te maken.
Voorzitter, wij willen u graag mee geven dat dit, zeker voor de fractie van GB ’90, geen open einde is.
Om te voorkomen dat deze kosten uit de hand lopen, willen wij regelmatig en vroegtijdig over de voortgang en de kosten worden geïnformeerd.
AZC.
Een actueel onderwerp is het AZC in Azelo, waarvan de sluiting wordt voorzien medio maart 2012.
Omdat deze sluiting vanaf 2013 directe gevolgen heeft voor onze gemeentelijke begroting, wil ik ook hier even op in gaan.
Grof gezegd valt er structureel 2 ton weg.
Als we de berichtgeving in de kranten mogen geloven, wordt er in bepaalde kringen nagedacht over huisvesting van Poolse werknemers op deze locatie.
Cijfermatig zou je zeggen, dat komt goed uit, is dat gat in de begroting gelijk gedicht.
Echter voorzitter, zo simpel ligt het niet.
Huisvesting van werknemers uit een ander land binnen de Europese Unie, vergt een andere benadering dan de tijdelijke opvang van ontheemde asielzoekers.
Los van de aantallen waarover wordt gesproken, zal er bij een dergelijke ontwikkeling een bestemmingswijziging moeten komen. Daarbij zal de locatie moeten voldoen aan een aantal wooneisen welke op dit moment absoluut niet voorhanden zijn.
Het is niet voor niets dat het COA hier ingrijpende vernieuwbouw wilde plegen.
Het even 300 tot 600 mannen op die locatie stationeren is voor de fractie van GB ’90 dan ook geen optie.
Tot slot
Voorzitter, dit is een begrotingsvoorstel. Of de realiteit parallel zal lopen aan dit voorstel zal de toekomst leren.
Feit is dat de fractie van GB ’90 zich volledig kan vinden in de gedachte, de voorziene overschotten op de begroting, op te nemen in een stelpost “Nieuw Beleid”.
Uitgaande van de berichtgeving is er opnieuw zwaar weer op komst en is er dus alles voor te zeggen, behoedzaam met de vrijkomende middelen om te gaan.
Het college merkt op dat een actualisatie van het overzicht van nieuw beleid noodzakelijk is.
De fractie van GB ’90 vindt dat een terechte opmerking en wil daar bij aanvullen dat voor nieuw beleid vooralsnog alleen middelen dienen te worden vrijgespeeld als de noodzaak ervan is aangetoond.
We zijn dan wel het leukste dorp van Overijssel, luxe kunnen we ons nog steeds niet veroorloven.
Tot zover in 1e termijn.
