Kaderbegroting 2012-2015
MdV (Meneer de Voorzitter),
Meer regie, minder uitvoering, meer samenwerking.
Drie kernbegrippen.
Samen vormen ze de basis van een toekomstbestendige, zelfstandige maar vooral ook dynamische gemeente Borne.
Een gemeenschap waarin iedereen mee kan doen en waar de zorg voor de kwetsbaren voorop staat en vanzelfsprekend is.
Het coalitieakkoord is daarbij nog steeds het richtsnoer voor de periode tot 2014.
Echter, bij het opstellen hiervan was al duidelijk dat er zwaar weer op komst was en dat we gaande deze periode voor moeilijke beslissingen zouden komen te staan.
GB ’90 beseft dat het coalitieprogramma op een aantal punten ambitieus is en dat deze ambities onder de huidige omstandigheden voor een deel onder druk kunnen komen te staan.
Bij de gesprekken die tijdens de coalitieonderhandelingen zijn gevoerd is dit ook nadrukkelijk aan de orde geweest.
Voorzitter, het zware weer is gekomen, dat is wel duidelijk. De bomen groeien niet meer tot in de hemel en bezuinigingen zijn aan de orde van de dag.
Vorig jaar 2.1 mln. Nu een zoektocht naar 3 mln. Een welhaast onmogelijke opgave.
En dan hebben we de gevolgen van een mogelijk bestuursakkoord nog niet eens mee genomen.
Dachten we voorgaande jaren tot het uiterste te zijn gegaan met de bezuinigingen, opnieuw worden we gedwongen tot nog een verdiepingsslag,
waarbij alles uit de kast moet worden gehaald om tot een aanvaardbaar resultaat te komen.
Dat dwingt tot nog meer creativiteit en een andere benadering.
In de aanbiedingsbrief merkt u op, dat het resultaat van de bezuinigingen en ombuigingen de komende 3 tot 5 jaar gestalte moet krijgen.
Een terechte opmerking.
Immers, de op handen zijnde maatregelen kunnen van grote invloed zijn op maatschappelijke organisaties, verenigingen en individuele burgers maar wellicht ook voor het bedrijfsleven binnen onze gemeente.
Het is de verwachting dat er vaker een beroep op hen zal worden gedaan. Zij moeten allen voldoende tijd en ruimte krijgen om zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden.
In die zin willen we dan ook niet alleen spreken van een bezuinigingsoperatie maar vooral ook van een ombuigingsoperatie, waarbij met name het maatschappelijk middenveld, door een andere wijze van benaderen, meer ruimte zal krijgen tot eigen inbreng.
GB ’90 vindt dit een goede benadering, maar hecht aan gedegen overleg met betrokken partijen zodat uitgangspunten, opdrachten en mogelijkheden van beleid voor iedereen volstrekt helder zijn.
In de voorliggende kaderbegroting 2012-2015 doet het college suggesties om te komen tot een aantal bezuinigingen en ombuigingen.
Op deze voorstellen ga ik nu nader in.
Dienstverlening.
De dienstverlening aan de burger staat bij onze fractie hoog in het vaandel.
GB ’90 vindt dat bij de hervorming van de lokale overheid de kwaliteit van de dienstverlening onverkort overeind moet blijven.
Digitale dienstverlening is weliswaar geen doel op zich maar het is wel een instrument om de dienstverlening, effectiever en efficiënter in te richten.
De huidige website voldoet niet, onderhoud is arbeidsintensief en leidt daardoor gemakkelijk tot verouderde informatie.
GB ’90 vindt het een primair aandachtspunt om de website toegankelijker en bij de tijd te laten zijn. Een goede website is immers de basis voor een adequate dienstverlening.
We juichen de digitalisering van de gemeentegids toe.
Daarnaast zijn we verheugd dat het college streeft naar vereenvoudiging van vergunningverlening door bijvoorbeeld het sluiten van arrangementen met architecten zoals dat door GB ’90 al eerder is voorgesteld.
Bestuur en organisatie
Bij een besparing op bestuurlijk niveau ziet GB ’90, evenals het college, ook mogelijkheden.
Toch willen we waarschuwen voor kwetsbaarheid bij een krimpend college.
Wij zien, als de mogelijkheid daarvoor is, meer in 3 wethouders in deeltijd dan een teruggang naar twee wethouders in volledig dienstverband.
In dit kader verwijzen we graag naar de kwetsbare situatie van een paar jaar geleden, toen we ook een college hadden met twee wethouders en daar vervolgens op terug zijn gekomen.
Bij de begrotingsbehandeling in 2009 hebben we besloten in de bedrijfsvoering € 800.000.- te bezuinigen cq om te buigen. In die zin verbaast het ons dat er voor de komende periode € 470.000.- aan nieuwe functies worden opgevoerd.
GB ’90 begrijpt dat bij wijziging van beleid kosten worden gemaakt en er op bepaalde taken extra, dan wel nieuw personeel moet worden ingezet.
Toch is dit niet altijd uit te leggen aan de Bornse burgers.
We hechten dan ook zeer aan de uitspraak van het college, dat genoemde bedragen en personele inzet zijn gebaseerd op zeer grove aannames.
Wij verwachten dat de aangekondigde verfijning, substantiële verschillen ten voordele zal opleveren.
Samenwerking
De samenwerking met andere gemeenten begint al aardig gestalte te krijgen, maar moet, zo vindt ook het college, verder worden uitgebouwd.
Regio, Netwerkstad, Waterschap en ook de Provincie zijn natuurlijke partners waar maximaal naar samenwerking moet worden gezocht.
Kennis van buiten de deur moet optimaal worden ingezet, simpelweg omdat voor een deel, niet elke gemeente dezelfde specialisten in huis hoeft te hebben. Van belang hierbij is dat scherp in beeld wordt gebracht welke specialistische deskundigheid in huis moet zijn of welke elders moet worden gehaald.
De leerplichtambtenaar van de gemeente Hengelo, die ook werkzaamheden voor Borne verricht, is hier een mooi voorbeeld van.
Ook is de fractie van GB ’90 benieuwd naar de uitkomsten van het onderzoek naar de mogelijke samenwerking van sociale diensten in de regio.
Waar het gaat om het gebruik maken van diensten van samenwerkende partijen, ziet het college mogelijkheden in het werken met arrangementen. Ook wij zien daar kansen.
Toch is oplettendheid hier geboden.
Immers, het arrangement- of pakketdenken kan ook tot onevenredige financiële lasten leiden, als een dienst slechts door enkelen wordt afgenomen en bekostigd.
Financiën
Uw college koerst op een extra OZB-verhoging van 2.5 % per jaar gedurende de komende 4 jaren, bovenop de inflatiecorrectie. Opgeteld zal dit uitkomen op een totaal van 18 tot 20%.
Strategische projecten waaronder de bouw van de Veste zijn daarmee echter nog niet gedekt.
Dit betekent dat mogelijke voorstellen tot verdere OZB-verhogingen in het verschiet liggen.
Met de raad is afgesproken dat in de takendiscussie gekoerst zou worden naar ombuigingen ter hoogte van € 3 mln. Op basis van diezelfde takendiscussie komt het college op dit moment met voorstellen tot een bedrag van € 2.1 mln.
Om het beoogde resultaat toch te bereiken moet bij de volgende kaderbegroting nog een extra verdiepingsslag worden gemaakt.
Uitgaande van de meest recente gegevens van het rijk, lijkt het begrotingstekort uit te komen op structureel € 1.5 mln., zonder zo schrijft u, invulling van nieuw beleid.
Op basis van dit gegeven is GB ’90 op voorhand niet overtuigd van de noodzaak tot OZB-verhoging op dit moment.
Een van de uitgangspunten van de kaderbegroting is immers ook de lasten voor de burgers zoveel mogelijk binnen de perken te houden.
In dat kader willen wij het college wijzen op de risico’s van indirecte lastenverhogingen.
Het college stelt voor de riool en afvalstoffenheffing naar beneden bij te stellen.
GB ’90 wil dat het college in de meerjarenbegroting in november inzichtelijk heeft welke investeringen noodzakelijk zijn ( gescheiden rioolstelsel en wateroverlast ) en tot welke lasten dit zal leiden.
Pas dan wordt duidelijk of een verlaging van de rioolheffing gerechtvaardigd is.
Onderwijs.
Het college geeft aan te willen voortborduren op de contouren die de raad voor het onderwijsbeleid heeft aangegeven. Dat vindt GB90 een beetje nonchalant. Er zijn in het onderwijsdebat een tweetal moties aangenomen. Een van de moties gaat over de ontwikkeling van een Lokaal Educatieve Agenda, de brede schoolontwikkeling en de spreiding van de onderwijsvoorzieningen. Deze Lokaal Educatieve Agenda had er al moeten zijn en voor 1 januari 2012 zal het college komen met een herijking van het Integraal Huisvestingsplan over de evenwichtige spreiding van de schoolvoorzieningen.
Het college komt dus nog flink aan het borduren voor januari!
Afgelopen donderdag 7 juli heeft de raad aangegeven dat er m.b.t. de Veste twee varanten worden uitgewerkt. Er komt dus hoe dan ook een nieuw te bouwen schoolvoorzieningen in de Bornsche Maten. De raad zal hierover besluiten in december. Maar we weten nu al dat er geld voor moet komen.
Onze fractie begrijpt dat het schoolzwemmen niet langer gezien wordt als een kerntaak.
Bewegingsonderwijs kan ook op een andere wijze worden uitgevoerd.
Sport.
GB90 onderschrijft het voornemen van het college om het beheer en onderhoud van sportaccommodaties meer kostendekkend te maken.
Het bestuur van Zenderen Vooruit heeft aangegeven dat een bijdrage van de gemeente Borne van € 100.000.- niet voldoende is om de aanleg van een kunstgrasveld te realiseren.
GB ’90 wil graag dat het college onderzoekt of het mogelijk is de incidentele bijdrage voor het aan te leggen kunstgrasveld te verhogen.
Cultuur en welzijn.
GB ’90 is tevreden met de culturele infrastructuur van dit moment. De inzet ten behoeve van de samenwerking bij culturele arrangementen heeft de afgelopen 2 jaar tot bijzondere resultaten geleid.
Wij vinden het uitermate belangrijk dat de toegang tot de culturele voorzieningen laagdrempelig blijft. Ook hiervoor geldt dat de deelname aan culturele activiteiten de sociale cohesie versterkt.
GB ’90 vindt dat het kulturhus de Bijenkorf, hierin een belangrijke rol vervult. Het kulturhus is immers het kloppend hart van sociaal en cultureel Borne. Wij zijn daarom van mening dat bij de te voeren besprekingen met het bestuur van de Bijenkorf de door dit bestuur bedoelde sociale output bewaakt moet worden.
GB ’90 wil verder dat de mogelijke negatieve gevolgen van het afbouwen van de instandhoudingsubsidies voor het jeugd en jongerenwerk duidelijk in beeld worden gebracht.
WWB en WMO.
Op dit ogenblik kunnen we nog niet overzien wat de gevolgen zijn van het landelijk beleid.
Wel vindt onze fractie dat de gemeente hoe dan ook verantwoordelijk is voor de kwetsbaren in onze samenleving.
In dit verband onderschrijven we het belang van het armoedebeleid.
De uitkomsten van de evaluatie in september zal duidelijk maken op welke wijze wij hier verder invulling aan gaan geven.
Voor wat betreft de WMO vindt GB ’90 dat onderzoek en meer controle op de verstrekkingen nadrukkelijker onderdeel van beleid moeten zijn.
Recreatie en Toerisme.
Het college stelt voor de instandhoudingsubsidie van de VVV Borne af te bouwen.
Het BORT heeft door middel van haar inspraak gewezen op de mogelijke gevolgen van deze ombuiging voor de Groene Poort.
We vinden het belangrijk dat er onderzoek wordt gedaan naar een nauwere samenwerking van de ontwikkeling binnen de Groene Poort en de activiteiten van de VVV.
GB ’90 ziet mogelijkheden om de activiteiten van de VVV, in ieder geval incidenteel, te financieren uit de beschikbare middelen voor de Groene Poort.
Bovendien zien wij graag dat de stuurgroep reclameheffing de VVV betrekt in haar adviezen.
Overigens vindt onze fractie het wel belangrijk dat er beter inzichtelijk moet worden gemaakt welke promotieactiviteiten het TBT voor zijn rekening neemt.
Veiligheid en duurzaamheid.
Verlichting van fiets-en achterpaden is met het oog op veiligheid van groot belang.
GB ’90 vindt dat subsidiemogelijkheden, bv mbt ledverlichting onderzocht moet worden.
We maken ons zorgen over de toename van het goederenvervoer op A 1/A35.
GB ’90 verzoekt het college hiervoor aandacht te vragen bij de veiligheidsregio.
Wegen, pleinen en openbaar groen.
We zijn blij met de gedachte van het college, te onderzoeken of een gelijkvloerse kruising op de Bekenhorst tot de mogelijkheden behoort, een idee waarvoor GB ’90 al jaren pleit.
Wel vraagt onze fractie vraagt zich af hoe het staat met de aanleg van de Beeklaan?
Het is een goede gedachte de burgers meer te betrekken bij het groenonderhoud.
In een aantal wijken komt deze vorm van burgerparticipatie goed van de grond.
Wel moet gewaakt worden voor kapitaalvernietiging in nieuwgebouwde en gerenoveerde wijken.
Met betrekking tot het masterplan centrum zijn we benieuwd op welke wijze ondernemers hierin participeren.
Bedrijventerreinen en grondexploitaties.
De fractie van GB ’90 is positief gestemd over de ontwikkeling van de Meerjaren Prognoses Grondexploitaties. De jaarlijkse bijstelling geeft een duidelijker beeld in de ontwikkeling van die exploitaties.
De herstructurering van de Molenkamp is voorzien in 2014. De toekomstige randwegen spelen hierbij ook een belangrijke rol. Onze fractie is benieuwd naar het plan van aanpak en de betrokkenheid en inbreng van de huidige bedrijven.
In de exploitatie van de Veldkamp/Buren is rekening gehouden met een bedrijvencontactfunctionaris. Wij onderschrijven het idee van het college om in overleg met onder meer de BBO te kijken naar de wijze van invulling van deze functie in samenhang met het dorpsmanagement.
Overig nieuw beleid.
Het college zet, naast het ombuigen van bestaand beleid, ook in op nieuw beleid om ambities waar te maken.
Hierbij worden prioriteiten aangegeven, die voor een deel ook onze wensen zijn.
Dan heb ik het over de Veste, de zuidelijke randweg, de fietssnelweg en op de lange termijn de problematiek mbt de spoorse doorsnijding en de realisatie van de randwegen.
Onze fractie vindt dat, gelet op de precaire financiële situatie, bij de aanleg van de fietssnelweg zoveel als mogelijk gebruik dient te worden gemaakt van de bestaande infrastructuur.
De herinrichting van de Deldensestraat zien wij wel als prioriteit maar niet als nieuw beleid.
Het gaat hier volgens ons gewoon om achterstallig onderhoud.
Ons wordt gevraagd prioriteiten aan te geven, zodat het college bij de behandeling van de programmabegroting concrete voorstellen kan doen.
Afhankelijk van de beantwoording van het college zullen we in tweede termijn, door middel van moties, deze prioriteiten onderstrepen.
Tot slot
Ondanks alle bezuinigingen en ombuigingen is er toch nog veel positiefs te melden.
Zo is er een toekomstvisie is ontworpen waarbij burgerparticipatie een belangrijke rol speelt.
De dynamiek van Borne wordt in deze visie benadrukt en natuurlijk verder uitgebouwd.
Trots zijn we erop dat deze aanpak over de ontwikkeling van de toekomstvisie voor Borne, zelfs genomineerd is voor een Europese prijs.
En het weekblad Elsevier vindt na onderzoek bij 418 gemeenten dat Borne de beste Overijsselse gemeente is om in te wonen.
En dat wisten wij natuurlijk al lang.
Tot zover in 1e termijn.
12-07-2011
Fractie GB ’90.